دفاع مالیاتی چیست؟ ✔️ | چگونه کمتر مالیات بپردازیم؟

مالیات یکی از مهم‌ترین تعهدات مالی اشخاص حقیقی و حقوقی است که بر اساس درآمد مشمول مالیات، اسناد مالی و قوانین مالیاتی کشور تعیین می‌شود. با این حال، در برخی موارد ممکن است مبلغ مالیات تعیین‌شده به دلیل اختلاف در تشخیص مأموران مالیاتی، نقص مدارک، اشتباهات حسابداری یا برداشت متفاوت از قوانین، بیشتر از میزان واقعی باشد. در چنین شرایطی مودی مالیاتی می‌تواند با استفاده از دفاع مالیاتی و ارائه مستندات و مدارک معتبر، نسبت به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات اعتراض کرده و از حقوق قانونی خود در مراجع رسیدگی مالیاتی دفاع کند.

دفاع مالیاتی یک فرآیند تخصصی است که شامل بررسی گزارش مالیاتی، تحلیل اسناد حسابداری، تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی و ارائه صحیح مدارک به مراجع مربوطه می‌شود. موفقیت در این فرآیند نیازمند آشنایی با قوانین مالیاتی، آیین‌نامه‌ها و نحوه رسیدگی به اختلافات مالیاتی است. در این مقاله از آگاه حساب کاردان، به بررسی مفهوم دفاع مالیاتی، مراحل انجام آن، نحوه تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی و نکات مهمی که مودیان قبل از اعتراض مالیاتی باید بدانند می‌پردازیم.

منظور از دفاع مالیاتی چیست؟

دفاع مالیاتی فرآیندی است که در آن مودی مالیاتی با ارائه اسناد، مدارک و مستندات قانونی، نسبت به مالیات تعیین‌شده اعتراض کرده و از حقوق خود در برابر ادعا یا تشخیص سازمان امور مالیاتی دفاع می‌کند. این فرآیند معمولا زمانی انجام می‌شود که مودی معتقد باشد مبلغ مالیات تعیین‌شده با واقعیت فعالیت اقتصادی، اسناد حسابداری یا قوانین مالیاتی مطابقت ندارد.

دفاع مالیاتی شامل بررسی گزارش رسیدگی مالیاتی، تحلیل مدارک مالی، تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی و ارائه توضیحات لازم به مراجع رسیدگی‌کننده است. هدف اصلی آن جلوگیری از پرداخت مالیات غیرواقعی و اصلاح اشتباهات احتمالی در فرآیند تشخیص مالیات است.

نحوه تشخیص و مطالبه مالیات از مودی

تعیین مالیات معمولا بر اساس اطلاعات و اسناد مالی ارائه‌شده توسط مودی انجام می‌شود. اشخاص حقیقی و حقوقی موظف هستند در مهلت قانونی، اظهارنامه مالیاتی خود را ارائه کرده و اطلاعات مربوط به درآمد، هزینه‌ها، معاملات و فعالیت‌های اقتصادی خود را ثبت کنند.

پس از ارسال اظهارنامه، سازمان امور مالیاتی می‌تواند با بررسی اطلاعات ارائه‌شده، اسناد و مدارک حسابداری، دفاتر قانونی و سایر مستندات مرتبط، میزان درآمد مشمول مالیات و مالیات قابل پرداخت را مشخص کند.

در فرآیند رسیدگی مالیاتی، ممکن است مأموران مالیاتی برخی از اسناد یا هزینه‌های اعلام‌شده را نپذیرند یا درباره بخشی از اطلاعات ارائه‌شده ابهام وجود داشته باشد. در چنین شرایطی ممکن است مالیات تشخیص داده‌شده با مبلغ مورد انتظار مودی تفاوت داشته باشد.  اگر مودی نسبت به مبلغ مالیات تعیین‌شده یا نحوه رسیدگی اعتراض داشته باشد، می‌تواند از طریق فرآیند اعتراض و دفاع مالیاتی، مدارک و توضیحات خود را ارائه کرده و درخواست بررسی مجدد پرونده را مطرح کند.

چه کسی صلاحیت انجام دفاع مالیاتی دارد؟

دفاع مالیاتی یک فرآیند تخصصی است و بهتر است توسط فردی انجام شود که با قوانین مالیاتی، فرآیند رسیدگی مالیاتی، اسناد حسابداری و نحوه تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی آشنایی کافی داشته باشد. در بسیاری از پرونده‌های مالیاتی، یک حسابدار مالیاتی یا مشاور مالیاتی باتجربه می‌تواند با بررسی اسناد، گزارش رسیدگی، اظهارنامه‌ها و مدارک مالی، نقاط اختلاف را شناسایی کرده و دفاعیات لازم را تنظیم کند.

همچنین در پرونده‌هایی که جنبه حقوقی پیچیده‌تری دارند، استفاده از تجربه و دانش وکیل مالیاتی یا مشاور حقوقی متخصص در امور مالیاتی می‌تواند به مودی کمک کند تا اعتراض خود را به شکل دقیق‌تر و مستندتر در مراجع رسیدگی مالیاتی مطرح کند. انتخاب فرد مناسب برای دفاع مالیاتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کیفیت بررسی مدارک، نحوه تنظیم لایحه و استناد به قوانین مرتبط می‌تواند در نتیجه رسیدگی و میزان مالیات نهایی تأثیرگذار باشد.

مدارک لازم برای دفاع مالیاتی چیست؟

برای انجام یک دفاع مالیاتی موفق، ارائه مدارک و مستندات معتبر اهمیت بسیار زیادی دارد. مودی مالیاتی باید بتواند با استفاده از اسناد موجود، صحت اطلاعات مالی خود را اثبات کرده و دلایل اعتراض خود نسبت به مالیات تعیین‌شده را به شکل واضح ارائه کند. مهم‌ترین مدارکی که معمولا در فرآیند دفاع مالیاتی مورد بررسی قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

1. اظهارنامه مالیاتی
اظهارنامه مالیاتی یکی از اصلی‌ترین اسنادی است که اطلاعات مربوط به درآمد، هزینه‌ها، سود و زیان و وضعیت مالی مودی را نشان می‌دهد. بررسی اظهارنامه می‌تواند مبنای مقایسه میان اطلاعات اعلام‌شده و مالیات مطالبه‌شده باشد.

2. دفاتر قانونی و اسناد حسابداری
دفاتر قانونی، اسناد ثبت معاملات، مدارک حسابداری و گزارش‌های مالی شرکت از مهم‌ترین مستندات دفاع مالیاتی هستند. این مدارک نشان می‌دهند که فعالیت‌های مالی شرکت چگونه ثبت و گزارش شده‌اند.

3. فاکتورها و مدارک خرید و فروش
فاکتورهای معتبر خرید، فروش، قراردادها و مدارک مربوط به معاملات می‌توانند برای اثبات هزینه‌ها، درآمدها و صحت عملیات مالی مورد استفاده قرار گیرند.

4. قراردادها و توافق‌نامه‌های مالی
قراردادهای مرتبط با فعالیت اقتصادی، خدمات ارائه‌شده، فروش کالا یا همکاری‌های تجاری می‌توانند در اثبات ماهیت تراکنش‌ها و دفاع از عملکرد مالی مودی مؤثر باشند.

5. گردش حساب‌های بانکی و اسناد پرداختی
گردش حساب بانکی، رسیدهای پرداخت و سایر مدارک مالی می‌توانند برای توضیح مبالغ دریافت‌شده یا پرداخت‌شده و رفع ابهامات موجود در پرونده استفاده شوند.

6. گزارش رسیدگی مالیاتی و برگ تشخیص مالیات
بررسی دقیق گزارش رسیدگی و برگ تشخیص مالیات به مودی کمک می‌کند تا نقاط اختلاف را شناسایی کرده و دفاعیات خود را بر اساس موارد مطرح‌شده تنظیم کند.

7. بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و مستندات قانونی مرتبط
در برخی پرونده‌ها استناد به قوانین مالیاتی، بخشنامه‌ها، آیین‌نامه‌ها و آرای مراجع مرتبط می‌تواند نقش مهمی در اثبات درست بودن ادعای مودی داشته باشد.

در نهایت، جمع‌آوری منظم مدارک و ارائه صحیح آن‌ها همراه با یک لایحه دفاعیه مالیاتی دقیق، می‌تواند شانس موفقیت در فرآیند رسیدگی و اصلاح مالیات تعیین‌شده را افزایش دهد.

مشاور حقوقی بهتر می تواند از مالیات دفاع کند

اگر خودتان به فرآیند رسیدگی مالیاتی و نوشتن لایحه دفاع مالیاتی تسلط ندارید و یا تسلط کمی دارید بهتر است از دیگران برای این کار کمک کنید. فردی متعهد و کارکشته که در زمینه دفاع مالیاتی رزومه درخشانی داشته باشد.

بهتر است دفاع مالیاتی را به به حسابداری واگذار کنید که به قوانین حقوقی آگاهی کامل داشته باشد. اگر حسابدار گروه مالی شما از این توانایی برخوردار است و تمام دفاتر حسابرس، اظهارنامه ها و گزارش های مالی زیر نظر وی انجام شده است بهترین گزینه برای این کار است. در غیر این صورت گروهی از مشاوران حقوقی و حسابدار شرکت ایجاد کنید تا بتوانند به بهترین شکل از عهده این کار مهم بر بیایند.

مشاور حقوقی باید آموزش دیده باشد

مشاور حقوقی که برای انجام این کار انتخاب می کنید باید توانایی لایحه نویسی مالیاتی و تنظیم متن اعتراض به مالیات را داشته باشد. پس می توان نتیجه گرفت هر مشاور حقوقی برای دفاع از مالیات شرکت شما نمی تواند موثر باشد. مشاوران حقوقی که در این زمینه فعالیت دارند دوره های آموزشی امور مالیاتی و امور حسابداری مالیاتی و قوانین مالیاتی را پشت سر گذاشته اند. این است که در این زمینه قادر به انجام ماموریت هستند. شرکت آگاه حساب نیز امروز با برگزاری کلاس های آموزش نحوه دفاع مالیاتی و همچنین اعزام مشاوران با تجربه شرکت ها در این زمینه فعالیت دارد.

لایحه مالیاتی چیست؟

قبلا چندین بار درباره لایحه مالیاتی سخن گفته ایم. اما این لایحه مالیاتی چیست و در دفاع مالیاتی چه نقشی دارد؟ لایحه به دفاعیات کتبی طرفین دعوا گفته می شود. لایحه مالیاتی نیز به دفاعیات مکتوبی گفته می شود که مودی مالیاتی به مراجع رسیدگی به اختلاف مالیات ارسال می کند. نحوه نوشتن لایحه مالیاتی نقش بسیار پررنگی در تعیین سرنوشت دعوا دارد. حال که تصمیم دارید نسب به مالیات تعیین شده شکایت کنید بهتر است مشاور حقوقی استخدام نمایید که بتواند لایحه مالیاتی را به درستی تحریر و به مراجع تقدیم کند.

قبل از ارائه این لایحه مرجع رسمی تعیین مالیات موظف برگه هایی که بر اساس آن تصمیم به اخذ مالیات نموده است را به مودی مالیاتی تقدیم کند. مشاور حقوقی قبل از اینکه آغاز به تحریر لایحه مالیاتی نماید ابتدا گزارش مالیاتی را مطالعه می نماید و با قوانین مالیاتی کشور، آرا دیوان عدالت اداری، رای شورای عالی مالیاتی و دستور العمل اداره مالیات و دیگر قانون هایی  که در تشخیص مالیات تاثیر دارند، مقایسه می کند. در انتها اقدام به تنظیم لایحه مالیاتی می نماید.

چگونه یک لایحه دفاعی تاثیر گذار بنویسیم؟

بارهای گفته شد که لایحه دفاعی در دفاع مالیاتی نقش مستقیم دارد. اما چگونه می توان یک لایحه مالیاتی نوشت که روند دفاع را به نحوه مودی مالیاتی تغییر دهد؟ توضیحاتی که در ادامه داده می شود برای افرادی است که بدون وکیل و مشاور حقوقی اقدام به شکایت نموده اند.

• در گام اول باید رونوشت گزارش رسیدگی برگ تشخیص صادره از جانب حوزه مالیاتی را دریافت نمایید.
• گام دوم بعد از بررسی و مطالعه برگه تشخیص مالیات باید آن را با اظهارنامه مالیاتی خود مقایسه نمایید.
• در مرحله دوم باید اقدام به گردآوری اسناد و مدارکی است که عدم صحت برگه تشخیص مالیاتی را تایید می کند.
• در گام سوم باید لایحه مالیاتی را تنظیم نمایید. بهتر است آن را در کوتاه ترین حالت ممکن تنظیم کنید چرا که ممکن است مطالعه لوایح طولانی در حوصله مراجع نباشد.
• یک نکته مهم: یک سند معتبر نیز به لایحه ضمیمه کرده و در لایحه به آن اشاره کنید. این برگه می تواند بخشنامه ، آئین نامه، دستورالعمل، تصویب نامه، رأی شورای عالی مالیاتی یا رأی دیوان عدالت اداری باشد.
• گام چهارم متن لایحه را به صورت حقوقی بنویسید و از عامیانه نوشتن آن پرهیز کنید.

فرایند دفاع مالیاتی به چه شکلی است؟

بعد از اطلاع از برگه تشخیص مالیات و اعتراض به آن اولین مراجعی که اعتراض شما را بررسی می کند اداره امور مالیاتی است.  شما باید به همراه تقاضا نامه کتبی که در بررسی مجدد درخواست شده است و تمام اسناد و مدارکی که شاهد بر اعتراض شما است به اداره امور مالیاتی مراجعه نمایید. رئیس اداره امور مالیاتی به همراه ممیز کل، اسناد و مدارک شما را مورد بررسی قرار می دهد و نظر خود را مبنی بر نیاز به بررسی مجدد و یا صحت برگه مالیاتی اظهار می نمایند.

در صورتی که رای به بررسی برگه مالیاتی باشد و اعتراض مودی مالیاتی از نظر ممیز کل منطقی به نظر برسد، کار بررسی را به هئیت حل اختلاف مالیاتی بدوی می سپارد. در این قسمت است که نحوه تنظیم و تحریر لایحه مالیاتی اهمیت می یابد. در صورتی که نسبت به رای هیئت حل اختلاف بدوی  اعتراض داشته باشید باید ظرف 20 روز از مرجع تجدید نظر درخواست بررسی مجدد داشته باشید.

آیا دفاع مالیاتی در کاهش مالیات تاثیر دارد؟

مودی مالیاتی گاه در ثبت اسناد حسابداری خود دچار مشکل می شود. ممکن است اسناد به درستی در دفاتر ثبت نشده باشند و این امر در مالیات تعیین شده از طرف ممیز تاثیر گذاشته باشد. در این میان اگر چنین اشتباهاتی باعث تعیین مالیات بیش از اندازه برای شرکت شما شده است باید به دنبال مشاوری حقوقی مناسب بگردید تا لایحه مالیاتی را به درستی تحریر کند چرا که بیشترین تاثیر را در روند رسیدگی به شکایت شما دارد. تمام اسناد و مدارک را در اختیار مشاور و حسابداران قرار دهید تا بتوانند در مجموعه کاملی از اسناد را آماده نموده و برای مراجع ارسال نمایند. اگر همه گروه در دفاع مالیاتی دست در دست هم داده و مدارک و لایحه مالیاتی را به درستی تنظیم نمایند امکان بخشودگی مالیاتی و همچنین کاهش میزان مالیات تعیین شده بسیار زیاد است.

کلام آخر

شرکت آگاه حساب با اعزام مشاور حقوقی به شرکت، شما را در تنظیم لایحه مالیاتی و همچنین دفاع مالیاتی کمک می کند. در ضمن با برگزاری دوره های آموزشی می تواند مشاوران حقوقی خوبی برای کار در این زمینه تربیت نماید. کلاس ها به صورت حضوری و آنلاین برگزار می شود. از دیگر خدمات این شرکت ارائه نرم افزار حسابداری سپیدار است. آموزش حسابدار در رشته های مختلف و اعزام حسابدارهای مبتدی تا متخصص به شرکت ها نیز از دیگر خدمات این شرکت است.