حسابداری دولتی از دیگر انواع حسابداری است که در آن گزارش مسائل بودجه و دیگر رویدادهای اقتصادی تمام دستگاه های اجرایی که در زیرمجموعه دولت فعالیت دارند جمع آوری شده، ثبت و طبقه بندی می شود. این مسائل باید طبق دستورالعمل مشخص خلاصه، تفسیر و گزارش شوند. این حسابداری شاید به اندازه حسابداری صنعتی چندان پیچیده نباشد اما در سطح بسیار بزرگی فعالیت دارد. تمام نهادها و وزارت خانه هایی که زیر نظر دولت فعالیت دارند تحت این نوع حسابداری مدیریت مالی می شوند. از این رو کار بسیار بزرگی در حسابداری دولتی انجام می شود. در ادامه تلاش داریم شما را با اصطلاحات و فعالیت هایی که در این نوع حسابداری انجام می شود آشنا نماییم، برای اطلاعات بیشتر در آگاه حساب همراه ما باشید.
تعریف اصطلاحات رایج در حسابداری دولتی
تعریفات رایج در این نوع حسابداری تفاوت فاحشی با حسابداری صنعتی و بازرگانی دارد. از مهمترین و رایجترین اصطلاحاتی که در این نوع حسابداری استفاده می شود به عناوین زیر می توان اشاره داشت.
- تعریف بودجه: بودجه مبنای ثبت در این نوع حسابداری است. این بودجه است که برنامه ریزی دولت جهت کیب درآمد و نحوه انجام هزینه ها را برای یک سال مشخص می کند. در واقع دولت با ارائه بودجه نشان می دهد که در سال آینده چه میزان درآمد و از چه منابعی خواهد داشت. هزینه هایی که باید انجام دهد نیز در بودجه نشان داده می شود.
- تعریف اعتبار: اعتبار مبلغی است که دولت آن را تصویب می کند تا برای هزینه در مصارف مشخص و برای رسیدن به اهداف مشخص از آن تصویب می شود.
- تعریف تخصیص اعتبار: بعد از تصویب اعتبار زمانی که برای انجام هدف نیاز به منابع مالی باشد مجوزی صادر می شود. این مجوز درواقع تخصیص اعتبار است.
- تعریف خزانه: سازمانی که دخل و خرج دولت در آن مدیریت می شود خزانه نام دارد. در واقع خزانه صندوقی است که در آن درآمد دولت واریز شده و هزینه ها از آن کم می شود.
- تعریف درآمد عمومی: درآمد عمومی به درآمدی گفته می شود که وزارت خانه ها، موسسات دولتی، مالیات دریافتی، سود سهام شرکت های دولتی و … به دست می آورند. این درآمدها به خزنه واریز می شود.
- تعریف درآمد اختصاصی: در بودجه به درآمدهایی که جهت مصرف در اهداف خاص تعیین می شوند درامد اختصاصی گفته می شود. به عبارتی مصرف این درآمدها از قبل مشخص است.
- تعریف هزینه جاری: هزینه جاری یا اعتباری جاری در حسابداری دولتی به هزینه های جاری دولت گفته می شود. این هزینه برای نگهداشتن سطح فعالیت های مالی دولتی پیش بینی می شود.
انواع تنخواه گردان در حسابداری دولتی
تعریف تنخواه در حسابداری بازرگانی کاملا مشخص ا ست. در این مدل حسابداری تنها یک تنخواه تعریف شده است. اما به دلیل بزرگ بودن سطح فعالیت در حسابداری دولتی چند مدل تنخواه تعریف شده است تا مدیریت مالی ساده تر شود.
- تنخواه گردان خزانه
تنخواه گردان خزنه اعتبار بانکی است که در بانک مرکزی ایران باز شده است. در این اعتبار بانکی حساب درآمد عمومی جمع اوری می شود. طبق قانون دولت درهر سال مالی برای رفع نیازهای نقدی خزانه می تواند از آن برداشت نماید. این میزان برداشت حد معینی داشته و به وزارت اقتصاد داده می شود.
- تنخواه گردان استان
هر استان یک نمایندگی خزانه دارد. وجهی که از خزانه در اختیار نماینگی خزانه در هر استان قرار می گیرد تا در هر استان تسهیلات لازم در زمینه هزینه های جاری هر استان و هزینه عمرانی هزینه شود. این اعتبارات اختصاص یافته به هر استان قبلا مورد تصویب قرار گرفته است.
- تنخواه گردان حسابداری
تنخواه گردان حسابداری در حسابداری مالی به این شکل تعریف شده است که مبلغی که خزانه و گاه نمایندگی خزانه در استان ها در اختیار ذی حساب قرار می دهد.
- تنخواه گردان پرداخت
تعریف تنخواه گردان حسابداری گفته شد حال وجهی که از این محل در اختیاز ذی حساب قرار می گیرد را تنخواه گردان پرداخت گفته می شود. این پرداخت با تایید وزیر یا رئیس دستگاه انجام می شود و بیشتر در اختیاد ماموران مجاز قرار می گیرد.
چه تفاوتی بین حسابداری دولتی و بازرگانی وجود دارد؟
با توجه به شباهت بسیار زیادی که حسابداری بازرگانی با حسابداری دولتی دارد، این دو در 4 مورد با هم تفاوت دارند. مهمترین نقطه تفاوت این دو در نحوه ارائه صورت مالی است.
- تفاوت حسابداری دولتی با بازگانی در صورت مالی
طبیعتا در این نوع حسابداری سرمایه ای که در مالکیت فرد یا سازمان باشد وجود ندارد. اما حساب مازاد است که جای سرمایه را گرفته و تفاوت بین دارایی و بدهی را مشخص می کند.
- در حسابداری دولتی به دنبال سود نیستیم
بر حلاف حسابداری بازرگانی که به دنبال سود و افزایش درآمد هستیم در این حسابدای چنین چالش های پیش روی حسابدار نیست. تفاوت اصلی در صورت مالی نیز همین امر است. اهداف سازمان های دولتی و موسسه های دولتی بر اساس نوع فعالیت آن مشخص می شود و این درحالی است که در همه شرکت های بازرگانی هدف اصلی افزایش دارایی و سود است.
- اهمیت قانون در حسابداری دولتی
در حسابداری دولتی بودجه تعیین می کند که چه میزان درآمد در چه مکان هایی باید هزینه شود. در این نوع حسابداری مهمترین خط مشی بودجه است و از این رو در هر زمانی که قوانین دولتی در تضاد با اصول حسابداری باشند، این قوانین دولتی است که اولویت و تقدم دارند.
- الزام به نگهداشتن حساب مستقل در حسابداری دولتی
هر منبع مالی به عنوان یک حساب مستقل در نظر گرفته می شود. این حساب مستقل در هر موسسه و ارگان به صورت جداگانه برخورد می شود. از این رو نرم افزار حسابداری که در شرکت های بازرگانی مورد استفاده قرار می گیرد قابلیت استفاده در ارگان و موسسات دولتی نیست. نرم افزار حسابداری سپیدار نسخه مشخص برای این نوع حسابداری دارد اما ممکن است دیگر برندهای این مزیت را نداشته باشند.
- تفاوت در ثبت حسابداری
با توجه به دنیای بسیار بزرگ این نوع حسابداری ممکن است نحوه ثبت در حسابداری در این نوع حسابداری با هم متفاوت باشد. این در حالی است که در دیگر انواع حسابداری ثبت سند به یک شکل انجام می شود.
- تفاوت در ثبت دارایی ثابت
در حسابداری بازرگانی بعد از خرید یک دارایی آن را به عنوان بهای تمام شده ثبت کرده و به مرور که از عمر مفید آن کم شد به صورت هزینه ثبت می شود. این درحالی است که در حسابداری دولتی هر دایی بلافاصله به عنوان هزینه ثبت می شود.
چرا باید حسابداری دولتی بیاموزیم؟
دلیل شرکت در دوره آموزشی حسابداری دولتی برای دو گروه مفید است. افرادی که استخدام در دولت هستند و تلاش دارند در بخش حسابداری ارگان مورد نظر فعالیت نمایند. افرادی که به حسابداری علاقه دارند و تلاش دارند دانش خود را در این زمینه افزایش دهند تا در اینده بتوانند در ارگان های دولتی مشغول به کار شوند. در هر صورت در دوره های اموزشی تلاش داریم فرایندی را به شما آموزش دهیم که به صورت عملی به کار شما بیاید. چیزی که در دانشگاه کمتر به آن توجه می شود. شما بعد از شرکت در دوره های اموزشی می توانید فعالیت های مربوط به حسابدار دولتی را در نرم افزار اجرا نمایید. ازدیگر مزایای شرکت در دوره های اموزشی می توان به موارد زیر اشاره داشت
- ارائه خدمات بهتر به عنوان حسابدار دولتی
اگر حسابدار دولتی هستید با شرکت در دوره های می توانید اطلاعات کاملی در مورد برنامه ریزی و اجرای برنامه ها، اصول و مقررات حاکم بر حسابداری دولتی را آموزش ببینید.
- یافتن دید باز در مورد فعالیت های دولت
بعد از گذراندن دوره های حسابداری دولتی می توانید در مورد بودجه، فعالیت های اقتصادی دولت، درآمد ها و هزینه های دولت، برنامه های دولت جهت کسب درامد، طرح ها و لایحه های مالی اطلاعات بیشتری خواهید داشت.
- امکان شرکت در آزمون های دولتی
به عنوان یک حسابدار اگر دوره های این نوع حسابداری را پشت سر گذاشته باشید می توانید در آزمون های دولتی که جهت استخدام حسابدار برگزار می شود بهتر عمل کنید.
- کمک به مدیران جهت انجام امور مالی اداره
به عنوان یک مدیر که در یک ارگان و موسسه مالی فعالیت دارد بهتر است که اطلاعات جامعی نسبت به این نوع حسابداری داشته باشید. این کار باعث می شود مدیریت بهتری در امور مالی داشته باشید و بتوانید اداره و ارگان را به سمتی که برنامه ریزی شده است هدایت کنید.
کلام آخر
شرکت آگاه حساب به عنوان نماینده رسمی نرم افزار سپیدار اقدام به برگزاری دوره های آموزشی حسابداری دولتی نموده است. این کار با هدف افزایش آگاهی اقشار مردم، مدیران، حسابداران و … نسبت به نحوه مدیریت مالی شرکت های دولتی انجام می گیرد. آشنایی با نرم افزار سپیدار مخصوص شرکت های دولتی از دیگر برنامه های این شرکت است. در صورت نیاز به مشاوران، مدیران مالی، حسابداران و یا کمک حسابدار در زمینه انواع حسابداری می توانید روی این شرکت حساب باز کنید. مشاوره در زمینه های مختلف حسابداری از دیگر خدماتی است که این شرکت به مدیران ارگان های دولتی ارائه می دهد. با آموزش نرم افزار سپیدار می توانید در شرکت های دولتی، ارگان های دولتی و موسسات به عنوان حسابدار دولتی استخدام شوید.